Pijlerartikel · Elektromagnetisme

Elektromagnetische straling

Elektromagnetische straling bestaat uit golven van elektrische en magnetische velden die loodrecht op elkaar staan en samen door de ruimte voortbewegen. Alle vormen — van radiogolven tot gammastraling — gaan in vacuüm even snel: de lichtsnelheid c ≈ 3·10⁸ m/s. Wat ze onderscheidt is de golflengte (en daarmee de frequentie en energie per foton).

Het volledige spectrum

Elektromagnetisch spectrum, oplopend in frequentie
TypeGolflengteToepassing
Radio> 1 mradio, tv, mobiel
Microgolven1 mm – 1 mmagnetron, radar, wifi
Infrarood700 nm – 1 mmwarmtebeeld, afstandsbediening
Zichtbaar licht400 – 700 nmzien
Ultraviolet10 – 400 nmbruin worden, sterilisatie
Röntgen0,01 – 10 nmmedische beeldvorming
Gamma< 0,01 nmkankerbehandeling, kernfysica

Golflengte, frequentie en energie

c = λ · f
E = h · f

Met λ de golflengte (m), f de frequentie (Hz), c de lichtsnelheid en h de constante van Planck (6,626·10⁻³⁴ J·s). Hoge frequentie betekent hoge energie per foton — daarom is UV schadelijker dan zichtbaar licht.

Ioniserend versus niet-ioniserend

Vanaf het UV-spectrum kan straling elektronen uit atomen schieten — dat heet ioniserend. Röntgen en gammastraling kunnen daardoor DNA beschadigen. Radio, microgolven en infrarood zijn niet-ioniserend; ze warmen materie hooguit op (zoals in de magnetron) maar veranderen geen moleculen.

Verwante begrippen

Verder lezen