Natuurwetenschappen zijn de wetenschappen die de natuur onderzoeken met waarnemingen en experimenten: natuurkunde, scheikunde, biologie, sterrenkunde en aardwetenschappen. Van de wetten van Newton tot de evolutietheorie, van het periodiek systeem tot zwarte gaten — Natuurwetenschap.com brengt de vijf disciplines van de natuurwetenschappen samen in één gestructureerde, betrouwbare bibliotheek in het Nederlands. Geschreven voor scholieren, docenten en iedereen die nieuwsgierig is.
Elk vakgebied heeft zijn eigen taal, methoden en sleutelconcepten. Begin bij de discipline die je nodig hebt en duik zo diep als je wilt.
De studie van materie, energie, beweging en krachten — van vallende appels tot quantumvelden.
De wetenschap van stoffen, hun bouwstenen en hun reacties — de chemie van alles om ons heen.
De studie van het leven — van de moleculaire bouw van de cel tot wereldwijde ecosystemen.
Het heelal in kaart — sterrenstelsels, zwarte gaten, exoplaneten en de geschiedenis van de kosmos.
De Aarde als systeem — gesteenten, weer, oceanen en het klimaat dat al het leven draagt.
Natuurwetenschappen zijn de wetenschappen die de natuur bestuderen — materie, energie, leven, de Aarde en het heelal — door systematisch waar te nemen, te meten en te experimenteren. Hun doel is de natuur te verklaren met theorieën en wetten die toetsbaar zijn: een goede theorie doet voorspellingen die je met een experiment kunt controleren.
De natuurwetenschappen bestaan uit vijf hoofdvakken. Elk vak heeft zijn eigen onderwerp, maar ze overlappen sterk: biochemie ligt tussen biologie en scheikunde, astrofysica tussen sterrenkunde en natuurkunde.
| Vak | Wat wordt bestudeerd? | Voorbeeldvraag |
|---|---|---|
| Natuurkunde | Materie, energie, krachten, beweging, licht en elektriciteit | Waarom valt een appel naar beneden? |
| Scheikunde | Stoffen, atomen, moleculen en chemische reacties | Waarom roest ijzer? |
| Biologie | Levende organismen: cellen, erfelijkheid, lichaam, ecosystemen en evolutie | Hoe maakt een plant suiker uit zonlicht? |
| Sterrenkunde | Planeten, sterren, sterrenstelsels en het heelal als geheel | Hoe oud is het heelal? |
| Aardwetenschappen | De Aarde: gesteenten, platentektoniek, weer, oceanen en klimaat | Waarom ontstaan aardbevingen? |
Wat alle natuurwetenschappen verbindt, is hun werkwijze. Een natuurwetenschapper doorloopt steeds dezelfde stappen:
Een theorie die vele van zulke toetsen doorstaat — zoals de wetten van Newton of de evolutietheorie — geldt als betrouwbare kennis, maar blijft altijd toetsbaar.
Een goede plek om te beginnen: de onderwerpen die scholieren en nieuwsgierigen het vaakst opzoeken.
De kracht die appels naar de grond trekt en planeten in hun baan houdt — eenvoudig uitgelegd, met formule.
Natuurlijke selectie, mutaties en de oorsprong der soorten — de bouwsteen van de moderne biologie.
Een vast stappenplan om elke chemische vergelijking foutloos in evenwicht te brengen — perfect voor het examen.
Twee soorten celdeling, twee compleet andere doelen — een heldere vergelijking met tabel en voorbeelden.
Hoe sterren bezwijken onder hun eigen zwaartekracht en wat er gebeurt voorbij de waarnemingshorizon.
De reactie die het leven op Aarde mogelijk maakt — van chloroplast tot chemische vergelijking.
Korte, heldere definities van honderden wetenschappelijke begrippen — ideaal om snel iets op te zoeken tijdens het huiswerk of een gesprek aan tafel.
Met bijzondere aandacht voor Nederlandstalige pioniers — van Van Leeuwenhoek tot Lorentz.
Delftse lakenkoopman die met zelfgebouwde microscopen als eerste bacteriën zag — de vader van de microbiologie.
NLOntdekte Titan, formuleerde de golftheorie van licht en bouwde het eerste werkende slingeruurwerk.
NLNobelprijswinnaar wiens transformaties de basis vormden voor Einsteins relativiteitstheorie.
Herschreef onze opvattingen over ruimte, tijd en zwaartekracht met de speciale en algemene relativiteitstheorie.
Bekijk alle 28 wetenschappers → · De 35 beroemdste wetenschappelijke ontdekkingen →
Natuurwetenschappen zijn de wetenschappen die de levende en niet-levende natuur bestuderen door waarnemingen, experimenten en toetsbare theorieën. De vijf klassieke natuurwetenschappen zijn natuurkunde, scheikunde, biologie, sterrenkunde en aardwetenschappen.
Ze bestuderen alles in de natuur: materie, energie en krachten (natuurkunde), stoffen en reacties (scheikunde), levende organismen (biologie), het heelal en hemellichamen (sterrenkunde) en de Aarde zelf, van gesteenten tot klimaat (aardwetenschappen).
Op school gaat het om natuurkunde (fysica), scheikunde (chemie) en biologie, vaak aangevuld met aardrijkskunde of een vak als NLT (natuur, leven en technologie). Als wetenschap horen ook sterrenkunde en aardwetenschappen erbij.
Nee. Wiskunde is een formele wetenschap: ze werkt met logische bewijzen in plaats van experimenten en metingen in de natuur. Wiskunde is wel het belangrijkste gereedschap van de natuurwetenschappen.
Natuurwetenschappen bestuderen de natuur en zoeken naar wetten die altijd en overal gelden. Menswetenschappen (ook wel sociale of humane wetenschappen), zoals psychologie, sociologie, economie en geschiedenis, bestuderen de mens, zijn gedrag en de samenleving.
De wetenschappelijke methode is de vaste werkwijze van natuurwetenschappers: waarnemen, een onderzoeksvraag stellen, een hypothese opstellen, die met een experiment toetsen, de resultaten analyseren en een conclusie trekken. Andere onderzoekers moeten het experiment kunnen herhalen.
Natuurwetenschap.com is een open Nederlandstalige bibliotheek van blijvende kennis — geen nieuws, geen meningen, geen jargon zonder uitleg. Wij bouwen aan een referentiewerk dat over tien jaar nog klopt en dat een veertienjarige even goed begrijpt als een hoogleraar.
Geschreven op B1/B2-niveau. Vakjargon wordt altijd direct uitgelegd, met een link naar de begrippenlijst.
Inhoud sluit aan op de eindtermen van HAVO, VWO en ASO — bruikbaar voor toetsen, samenvattingen en examens.
Wij behandelen vooral evergreen onderwerpen: de wetten van Newton veranderen niet meer.