Volledig periodiek systeem
Alle 118 elementen visueel weergegeven met categorieën.
Scheikunde · Subgebied
Het periodiek systeem — de plattegrond van de scheikunde
Het periodiek systeem rangschikt alle 118 bekende elementen op stijgend atoomnummer. Dmitri Mendelejev presenteerde het in 1869. Wie het leest, kan in één oogopslag aflezen welke eigenschappen een element heeft en hoe het waarschijnlijk reageert.
Voor het volledige visuele overzicht met alle elementen, hun symbolen en categorieën zie de naslagpagina het periodiek systeem. Deze pagina geeft de scheikundige context: hoe de tabel werkt, wat je eruit kunt aflezen en waarom hij zo nuttig is.
Wat staat in een elementvakje?
Een typisch vakje toont vier dingen:
- Het atoomnummer — het aantal protonen (en bij neutrale atomen ook elektronen).
- Het elementsymbool, één of twee letters.
- De naam van het element.
- De atoommassa in atomaire massa-eenheden (u).
Hoe lees je perioden en groepen?
De zeven horizontale perioden komen overeen met het aantal elektronenschillen. Periode 1 (waterstof en helium) heeft één schil; periode 7 heeft er zeven. Elementen in dezelfde periode hebben gelijke schilstructuur, maar nemen geleidelijk meer elektronen op naarmate je naar rechts gaat.
De achttien verticale groepen bevatten elementen met dezelfde aantal valentie-elektronen — en daardoor sterk vergelijkbare chemische eigenschappen. Daarom reageert natrium chemisch sterk op water (zoals lithium en kalium), en is helium even inert als de andere edelgassen.
Trends in de tabel
- Atoomstraal neemt toe van rechts naar links (meer elektronen in dezelfde schil → kleiner) en van boven naar beneden (meer schillen → groter).
- Elektronegativiteit (aantrekking van elektronen) is het hoogst rechtsboven (fluor) en het laagst linksonder (francium).
- Ionisatie-energie stijgt van linksonder naar rechtsboven.
- Metaalkarakter neemt af van linksonder naar rechtsboven.