Twee soorten stromen
- Oppervlaktestromen — bovenste 400 m. Aangedreven door wind en aardrotatie.
- Diepzee-stromen — onderaan. Aangedreven door verschillen in dichtheid (temperatuur en zoutgehalte) — de "thermohaliene circulatie".
De Golfstroom
Een warme oppervlaktestroom die warm water vanuit de Golf van Mexico via de Atlantische Oceaan naar Europa transporteert. Mede dankzij de Golfstroom is Noordwest-Europa tot 10 °C warmer dan de breedtegraad zou doen verwachten. De stroom voert ongeveer 30 miljoen m³ water per seconde — meer dan alle rivieren ter wereld bij elkaar.
De grote oceaanband
De thermohaliene circulatie is een traag, wereldomspannend netwerk. In de Noord-Atlantische Oceaan koelt water af, wordt zouter (door ijsvorming) en zinkt. Het stroomt langs de bodem zuidwaarts, langs Afrika naar de Indische en Stille Oceaan, waar het na ongeveer 1.000 jaar weer naar het oppervlak komt. Versnelde smelt van Groenlands ijs zou deze pomp kunnen vertragen — een belangrijk klimaatrisico.
Effect op klimaat en leven
- Klimaatverdeling — Europa mild, Galapagos koel.
- Visgronden — opwellingsstromen brengen voedingsstoffen omhoog (Peru, Namibië).
- El Niño — afwijking in stille-oceaanstromen die het weer wereldwijd ontregelt.