Wat is luchtdruk?
Luchtdruk is het gewicht van de lucht boven een punt. Op zeeniveau gemiddeld 1013 hPa (hectopascal) of 1 atmosfeer. Op een berg is de druk lager omdat er minder lucht boven je hangt. In een orkaan kan de druk in het centrum dalen tot onder 900 hPa.
Hogedruk- en lagedrukgebieden
| Hogedruk (H) | Lagedruk (L) | |
|---|---|---|
| Lucht beweegt | omlaag | omhoog |
| Weer | vaak helder | vaak bewolkt, regen |
| Wind (NH) | met de klok mee | tegen de klok in |
Het corioliseffect
Door de rotatie van de aarde lijkt bewegende lucht (en water) af te buigen — naar rechts op het noordelijk halfrond, naar links op het zuidelijk halfrond. Dat verklaart waarom orkanen draaien: de lucht stroomt richting een lagedrukcentrum maar wordt onderweg afgebogen. Het effect is op grote schaal merkbaar; op de schaal van een wasbak is het verwaarloosbaar.
Wereldwijde windpatronen
- Passaatwinden — gestadige wind tussen 30°N/Z en de evenaar; richting noordoost (NH) of zuidoost (ZH).
- Westenwinden — overheersende wind tussen 30° en 60° breedte; in Europa de "atlantische" depressies.
- Polaire oostenwinden — koude lucht stroomt vanaf de polen naar lagere breedten.