Element 110 · Overgangsmetaal

Darmstadtium (Ds)

Darmstadtium (Ds) is het element met atoomnummer 110, een synthetisch radioactief element in groep 10, onder nikkel, palladium en platina. Het werd in november 1994 gemaakt in Darmstadt, na jaren van vergeefse pogingen in verschillende laboratoria. Er zijn tot nu toe maar enkele tientallen atomen van waargenomen.

Darmstadtium in cijfers
SymboolDs
Atoomnummer110
Atoommassa[281] (massagetal langstlevende isotoop)
CategorieOvergangsmetaal
Groep10
Periode7
Blokd-blok
Fase bij 20 °Conbekend (vermoedelijk vast)
Smeltpuntonbekend
Kookpuntonbekend
Dichtheidonbekend
Elektronenconfiguratie[Rn] 5f14 6d8 7s2 (voorspeld)
Elektronen per schil2, 8, 18, 32, 32, 16, 2
Elektronegativiteit (Pauling)onbekend
Oxidatiegetallen+2, +4, +6 (voorspeld)
Ontdekt1994 door Sigurd Hofmann en collega's (GSI, Darmstadt)
Engelse naamDarmstadtium

Eigenschappen van darmstadtium

De chemie van darmstadtium is nog niet onderzocht. Berekeningen voorspellen een edel metaal dat op platina lijkt, met een zeer hoge dichtheid. Volgens die voorspellingen zou darmstadtium oxidatietoestanden +2, +4 en misschien +6 kunnen aannemen. Het langstlevende bekende isotoop, darmstadtium-281, heeft een halfwaardetijd van ruim tien seconden en ontstaat bij het verval van flerovium. Omdat er steeds slechts enkele atomen bestaan, is het nooit mogelijk geweest om er als stof naar te kijken.

Naam. Darmstadtium is genoemd naar Darmstadt, de Duitse stad waar het GSI-instituut het element voor het eerst maakte.

Atoombouw en plaats in het periodiek systeem

Darmstadtium staat in periode 7 en groep 10 van het periodiek systeem, in het d-blok.

Een neutraal atoom heeft 110 protonen in de kern en 110 elektronen, verdeeld over 7 schillen: 2, 8, 18, 32, 32, 16, 2. Het periodenummer (7) is gelijk aan het aantal schillen.

Buren in het systeem: links/ervoor: Meitnerium (Mt, 109); rechts/erna: Roentgenium (Rg, 111); erboven in dezelfde groep: Platina (Pt).

Andere elementen in groep 10: Nikkel, Palladium, Platina.

Voorkomen

Darmstadtium komt niet in de natuur voor. Bij de ontdekking werden loodkernen beschoten met nikkel-62. Zwaardere isotopen ontstaan in de vervalreeksen van flerovium en copernicium. Langs een snelle scheider worden de nieuwe kernen van de bundel gescheiden en op een detector geschoten. Daar verraden ze zich door hun karakteristieke reeks van alfavervallen.

Toepassingen

  • Darmstadtium wordt alleen gebruikt in fundamenteel onderzoek naar de opbouw en stabiliteit van zware atoomkernen.

Veelgestelde vragen

Waarom heet darmstadtium zo?

Het element is vernoemd naar Darmstadt, de stad in de Duitse deelstaat Hessen waar het GSI-instituut staat. Daar werden de elementen 107 tot en met 112 ontdekt. Hassium, element 108, is naar dezelfde deelstaat Hessen vernoemd.

Is darmstadtium een edelmetaal?

Dat wordt verwacht, omdat het in dezelfde groep staat als platina en palladium. Berekeningen voorspellen een zeer dicht, weinig reactief metaal. Het is echter nooit in een hoeveelheid gemaakt die groot genoeg is om dat te controleren; er bestaan steeds maar enkele atomen tegelijk.

Verder lezen