Element 106 · Overgangsmetaal

Seaborgium (Sg)

Seaborgium (Sg) is het element met atoomnummer 106, een synthetisch radioactief element in groep 6, onder chroom, molybdeen en wolfraam. Het werd in 1974 in Berkeley gemaakt. Bijzonder is de naam: seaborgium was het eerste element dat werd vernoemd naar iemand die op dat moment nog leefde.

Seaborgium in cijfers
SymboolSg
Atoomnummer106
Atoommassa[269] (massagetal langstlevende isotoop)
CategorieOvergangsmetaal
Groep6
Periode7
Blokd-blok
Fase bij 20 °Conbekend (vermoedelijk vast)
Smeltpuntonbekend
Kookpuntonbekend
Dichtheidonbekend
Elektronenconfiguratie[Rn] 5f14 6d4 7s2
Elektronen per schil2, 8, 18, 32, 32, 12, 2
Elektronegativiteit (Pauling)onbekend
Oxidatiegetallen+6
Ontdekt1974 door Albert Ghiorso en collega's (Berkeley en Livermore)
Engelse naamSeaborgium

Eigenschappen van seaborgium

Chemische experimenten met een handvol atomen laten zien dat seaborgium zich gedraagt als een zwaardere versie van wolfraam. Het vormt een vluchtig oxichloride, SgO2Cl2, met oxidatietoestand +6. In 2014 maakten onderzoekers bovendien seaborgiumhexacarbonyl, Sg(CO)6: de eerste verbinding tussen een superzwaar element en koolstof. Het stabielste bekende isotoop heeft een halfwaardetijd in de orde van minuten. Onderzoekers vergelijken zulke verbindingen steeds met die van molybdeen en wolfraam.

Naam. Seaborgium is genoemd naar Glenn Seaborg, die betrokken was bij de ontdekking van tien elementen; hij leefde nog toen de naam werd gekozen.

Atoombouw en plaats in het periodiek systeem

Seaborgium staat in periode 7 en groep 6 van het periodiek systeem, in het d-blok.

Een neutraal atoom heeft 106 protonen in de kern en 106 elektronen, verdeeld over 7 schillen: 2, 8, 18, 32, 32, 12, 2. Het periodenummer (7) is gelijk aan het aantal schillen.

Buren in het systeem: links/ervoor: Dubnium (Db, 105); rechts/erna: Bohrium (Bh, 107); erboven in dezelfde groep: Wolfraam (W).

Andere elementen in groep 6: Chroom, Molybdeen, Wolfraam.

Voorkomen

Seaborgium komt niet in de natuur voor. Bij de ontdekking werd californium-249 beschoten met zuurstof-18-kernen. Tegenwoordig wordt het ook gemaakt met curium en neon. Per experiment ontstaan enkele atomen. De atomen worden in een gasstroom naar een detector gevoerd, waar ze worden geïdentificeerd aan de hand van hun alfaverval en spontane splijting.

Toepassingen

  • Seaborgium heeft geen toepassingen buiten wetenschappelijk onderzoek naar superzware elementen.

Veelgestelde vragen

Naar wie is seaborgium vernoemd?

Naar Glenn Seaborg, een Amerikaanse chemicus die meewerkte aan de ontdekking van plutonium en negen andere elementen. Hij kreeg in 1951 de Nobelprijs voor scheikunde. Toen de naam in 1997 werd vastgesteld, leefde hij nog; hij overleed in 1999.

Lijkt seaborgium op wolfraam?

Ja, voor zover onderzocht. Seaborgium staat in dezelfde groep als chroom, molybdeen en wolfraam en vormt net als die elementen verbindingen met oxidatietoestand +6, zoals een vluchtig oxichloride en een hexacarbonyl. Het bevestigt dat het periodiek systeem ook voor deze zware elementen werkt.

Verder lezen