Element 108 · Overgangsmetaal

Hassium (Hs)

Hassium (Hs) is het element met atoomnummer 108, een synthetisch radioactief element in groep 8, onder ijzer, ruthenium en osmium. Het werd in 1984 in Darmstadt gemaakt. Het is een van de zwaarste elementen waarvan een echte chemische verbinding is gemaakt: net als osmium vormt het een vluchtig tetroxide.

Hassium in cijfers
SymboolHs
Atoomnummer108
Atoommassa[269] (massagetal langstlevende isotoop)
CategorieOvergangsmetaal
Groep8
Periode7
Blokd-blok
Fase bij 20 °Conbekend (vermoedelijk vast)
Smeltpuntonbekend
Kookpuntonbekend
Dichtheidonbekend
Elektronenconfiguratie[Rn] 5f14 6d6 7s2
Elektronen per schil2, 8, 18, 32, 32, 14, 2
Elektronegativiteit (Pauling)onbekend
Oxidatiegetallen+8
Ontdekt1984 door Peter Armbruster en Gottfried Münzenberg (GSI, Darmstadt)
Engelse naamHassium

Eigenschappen van hassium

In 2001 maakten onderzoekers enkele moleculen hassiumtetroxide, HsO4. Daarin heeft hassium oxidatietoestand +8, net als osmium in het bekende OsO4. Het hassiumoxide bleek iets minder vluchtig dan de osmiumverbinding. Theoretisch zou hassium een van de dichtste stoffen zijn, met een berekende dichtheid van ruim 40 g/cm³, maar dat is nooit gemeten. Het stabielste bekende isotoop heeft een halfwaardetijd van ruim tien seconden.

Naam. Hassium is genoemd naar de Duitse deelstaat Hessen (Latijn: Hassia), waar het GSI-instituut in Darmstadt ligt.

Atoombouw en plaats in het periodiek systeem

Hassium staat in periode 7 en groep 8 van het periodiek systeem, in het d-blok.

Een neutraal atoom heeft 108 protonen in de kern en 108 elektronen, verdeeld over 7 schillen: 2, 8, 18, 32, 32, 14, 2. Het periodenummer (7) is gelijk aan het aantal schillen.

Buren in het systeem: links/ervoor: Bohrium (Bh, 107); rechts/erna: Meitnerium (Mt, 109); erboven in dezelfde groep: Osmium (Os).

Andere elementen in groep 8: IJzer, Ruthenium, Osmium.

Voorkomen

Hassium komt niet in de natuur voor. Bij de ontdekking werden loodkernen beschoten met ijzer-58. Er ontstaan per experiment slechts enkele atomen. Zoektochten naar natuurlijk hassium in osmiumerts hebben niets opgeleverd. Hassium ontstaat ook in de vervalreeks van zwaardere elementen zoals copernicium en darmstadtium, waarna het zelf verder vervalt tot seaborgium.

Toepassingen

  • Hassium heeft geen toepassingen; het wordt onderzocht om relativistische effecten in de chemie en de stabiliteit van zware kernen te begrijpen.

Veelgestelde vragen

Waar komt de naam hassium vandaan?

Hassium is vernoemd naar de Duitse deelstaat Hessen, in het Latijn Hassia. In die deelstaat ligt Darmstadt, de stad waar het GSI-instituut het element in 1984 voor het eerst maakte. Ook darmstadtium is naar deze plek vernoemd.

Is hassium het zwaarste element?

Nee, er zijn tien elementen met een hoger atoomnummer, tot en met oganesson (118). Wel wordt voorspeld dat hassium, als je er genoeg van zou hebben, een van de dichtste stoffen zou zijn, dichter dan osmium. Meten kan niet, omdat er telkens maar enkele atomen bestaan.

Verder lezen