Het periodiek systeem telt 18 groepen, sinds 1988 door de IUPAC genummerd van 1 tot en met 18. In oudere boeken en tabellen zie je nog de indeling in A- en B-groepen (bijvoorbeeld VIIA voor de halogenen). Het aantal valentie-elektronen is makkelijk af te lezen: in groep 1 en 2 is het gelijk aan het groepsnummer, in groep 13 tot en met 18 aan het groepsnummer min 10. Helium is de uitzondering: het staat in groep 18 maar heeft 2 valentie-elektronen.
Bekende groepen met een eigen naam: groep 1 alkalimetalen (Li, Na, K … — waterstof staat erboven maar is geen metaal), groep 2 aardalkalimetalen (Be, Mg, Ca …), groep 3–12 overgangsmetalen, groep 17 halogenen (F, Cl, Br, I) en groep 18 edelgassen (He, Ne, Ar …). Doordat de buitenste elektronenschil gelijk gevuld is, vormen elementen uit één groep vaak ionen met dezelfde lading: alkalimetalen worden 1+, halogenen 1−.
Voorbeeld: natrium en kalium reageren allebei heftig met water, waarbij een hydroxide en waterstofgas ontstaan (2 Na + 2 H₂O → 2 NaOH + H₂). Binnen een groep neemt de reactiviteit van metalen naar beneden toe (kalium reageert feller dan natrium), bij de halogenen juist af (fluor is het reactiefst). Examenvraag: ‘Welk ion vormt broom?’ — broom staat in groep 17, heeft 7 valentie-elektronen en neemt er één op: Br⁻.
In welke discipline?
Scheikunde (periodiek systeem, atoombouw en chemische binding).