Begrippenlijst · A

Albedo

Albedo is de fractie van het invallende zonlicht die een oppervlak of hemellichaam terugkaatst, uitgedrukt als getal tussen 0 (alles geabsorbeerd) en 1 (alles teruggekaatst).

Een lichte, witte ondergrond heeft een hoge albedo, een donkere een lage. Verse sneeuw kaatst 80 tot 90% van het zonlicht terug (albedo 0,8–0,9), woestijnzand ongeveer 0,3–0,4, bos 0,1–0,2, asfalt en open oceaan maar 0,05–0,1. Wat niet teruggekaatst wordt, wordt geabsorbeerd en omgezet in warmte. Daarom voelt een zwart dak in de zomer veel heter aan dan een wit.

De aarde als geheel heeft een albedo van ongeveer 0,30: bijna een derde van het zonlicht gaat direct terug de ruimte in, vooral via wolken, ijs en sneeuw. Die waarde bepaalt mee hoe warm de aarde is. Met albedo 0,30 en zonder broeikasgassen zou de gemiddelde temperatuur ongeveer −18 °C zijn; het broeikaseffect brengt dat naar circa +15 °C. De maan heeft een albedo van slechts 0,12, zo donker als versleten asfalt; ze lijkt alleen helder omdat de nachthemel zo zwart is.

Albedo speelt een sleutelrol in de ijs-albedoterugkoppeling. Als zee-ijs in de Noordpool smelt, komt er donker oceaanwater tevoorschijn dat veel meer zonlicht absorbeert, waardoor nog meer ijs smelt. Mede hierdoor warmt het Noordpoolgebied bijna vier keer zo snel op als het wereldgemiddelde. Ook in steden telt het mee: veel donker asfalt en steen draagt bij aan het hitte-eilandeffect, en witte of groene daken helpen om dat te beperken.

In welke discipline?

Klimatologie (aardwetenschappen), sterrenkunde (planeten en manen) en natuurkunde (straling).

Verwante termen

Lees meer