| Symbool | Ts |
|---|---|
| Atoomnummer | 117 |
| Atoommassa | [294] (massagetal langstlevende isotoop) |
| Categorie | Halogeen |
| Groep | 17 |
| Periode | 7 |
| Blok | p-blok |
| Fase bij 20 °C | onbekend (vermoedelijk vast) |
| Smeltpunt | onbekend |
| Kookpunt | onbekend |
| Dichtheid | onbekend |
| Elektronenconfiguratie | [Rn] 5f14 6d10 7s2 7p5 |
| Elektronen per schil | 2, 8, 18, 32, 32, 18, 7 |
| Elektronegativiteit (Pauling) | onbekend |
| Oxidatiegetallen | −1, +1, +3, +5 (voorspeld) |
| Ontdekt | 2010 door Joeri Oganesjan en collega's (Doebna, met Oak Ridge, Vanderbilt University en Lawrence Livermore) |
| Engelse naam | Tennessine |
Eigenschappen van tennessine
Tennessine is chemisch nog nooit onderzocht. Berekeningen voorspellen dat het niet zo gemakkelijk een elektron opneemt als andere halogenen, door relativistische effecten op de 7p-elektronen. De oxidatietoestand +1 zou belangrijker zijn dan −1. Het langstlevende bekende isotoop, tennessine-294, heeft een halfwaardetijd van ongeveer 50 milliseconden. Ook de vervalreeks is goed bekend: tennessine vervalt via moscovium en nihonium tot isotopen van onder meer lawrencium en dubnium.
Naam. Tennessine is genoemd naar de Amerikaanse staat Tennessee, waar het Oak Ridge National Laboratory en Vanderbilt University liggen; de uitgang -ine volgt de halogenen, zoals in het Engelse chlorine.
Atoombouw en plaats in het periodiek systeem
Tennessine staat in periode 7 en groep 17 (halogenen) van het periodiek systeem, in het p-blok.
Een neutraal atoom heeft 117 protonen in de kern en 117 elektronen, verdeeld over 7 schillen: 2, 8, 18, 32, 32, 18, 7. Het periodenummer (7) is gelijk aan het aantal schillen.
Omdat het in groep 17 staat, heeft Tennessine 7 valentie-elektronen in de buitenste schil; die bepalen hoe het reageert en bindingen vormt (zie chemische bindingen).
Buren in het systeem: links/ervoor: Livermorium (Lv, 116); rechts/erna: Oganesson (Og, 118); erboven in dezelfde groep: Astaat (At).
Andere elementen in groep 17: Fluor, Chloor, Broom, Jood, Astaat.
Voorkomen
Tennessine komt niet in de natuur voor. Het werd gemaakt door berkelium-249 uit Oak Ridge te beschieten met calcium-48 in Doebna. Het berkelium moest eerst maandenlang in een reactor worden geproduceerd en met spoed naar Rusland worden gebracht. Er zijn enkele tientallen atomen waargenomen. Een herhaling in Doebna in 2012 en een onafhankelijk experiment bij GSI in 2014 bevestigden de ontdekking.
Toepassingen
- Tennessine heeft geen toepassingen buiten fundamenteel onderzoek naar de grenzen van het periodiek systeem.
Veelgestelde vragen
Is tennessine een halogeen?
Formeel staat tennessine in groep 17, de groep van de halogenen. Berekeningen voorspellen echter dat het zich veel minder als een typisch halogeen gedraagt dan chloor of jood. Het neemt minder makkelijk een elektron op en zou eerder op een metalloïde lijken. Gemeten is dat nog niet.
Waarom eindigt tennessine op -ine?
Volgens de IUPAC-regels krijgen elementen in groep 17 een naam die eindigt op -ine, net als de Engelse namen fluorine, chlorine, bromine, iodine en astatine. Daarom heet element 117 in vrijwel alle talen tennessine, naar de Amerikaanse staat Tennessee.