Verschillen in één oogopslag
| Kenmerk | DNA | RNA |
|---|---|---|
| Suiker | deoxyribose | ribose |
| Basen | A, T, C, G | A, U, C, G (uracil i.p.v. thymine) |
| Strengen | dubbel (helix) | enkel |
| Locatie in eukaryoot | celkern en mitochondrion | celkern + cytoplasma |
| Functie | langetermijnopslag van erfelijke informatie | transcriptie en translatie van eiwitten |
| Levensduur | decennia | minuten tot uren |
| Stabiliteit | hoog | laag (snel afgebroken) |
Structuur
DNA vormt een dubbele helix waarin A altijd tegenover T staat en C tegenover G. RNA is meestal enkelstrengs, maar kan zich opvouwen in lokale haarspeldlussen — zoals bij tRNA en ribosomaal RNA.
Typen RNA
- mRNA — messenger; brengt het kopie van een gen naar het ribosoom.
- tRNA — transport; brengt de juiste aminozuren naar het ribosoom.
- rRNA — ribosomaal; bouwsteen van het ribosoom zelf.
Samenwerking
Bij eiwitsynthese wordt een stuk DNA eerst gekopieerd als mRNA (transcriptie). Dat mRNA reist naar het ribosoom, waar het wordt vertaald in een keten aminozuren (translatie). Het centrale dogma: DNA → RNA → eiwit.
Veelgestelde vragen
Is er ook RNA dat erfelijke informatie draagt?
Ja, sommige virussen — zoals het griepvirus en SARS-CoV-2 — gebruiken RNA als hun erfelijk materiaal in plaats van DNA.
Waarom heeft RNA uracil en geen thymine?
Uracil is metabool goedkoper te maken. DNA gebruikt thymine omdat het stabieler is — handig voor een molecuul dat een leven lang mee moet.
Wat is DNA-replicatie en wat is transcriptie?
Replicatie maakt een complete kopie van DNA — DNA → DNA. Transcriptie maakt een mRNA-kopie van één gen — DNA → RNA.