Pijlerartikel · Zonnestelsel

Manen en satellieten

Een maan is een natuurlijk hemellichaam dat in een baan om een planeet of dwergplaneet draait. Het zonnestelsel telt meer dan 290 bekende manen. Sommige zijn maar enkele kilometers groot; andere — zoals Ganymedes — overtreffen Mercurius in omvang. Manen verschillen sterk in samenstelling: rots, ijs, of een mix van beide.

Verdeling over planeten

Mercurius0
Venus0
Aarde1 (Maan)
Mars2 (Phobos, Deimos)
Jupiter≈ 95
Saturnus≈ 146
Uranus≈ 28
Neptunus≈ 16

Drie ontstaansroutes

  • Co-formatie — uit dezelfde schijf gas en stof als de planeet (de meeste manen van Jupiter en Saturnus).
  • Inslag-fragment — ontstaan uit puin na een grote inslag (onze Maan).
  • Vangst — een asteroïde of object uit de Kuipergordel raakt gevangen in de zwaartekracht van een planeet (Triton bij Neptunus, Phobos en Deimos bij Mars).

Opmerkelijke manen

  • Ganymedes (Jupiter) — grootste maan, groter dan Mercurius.
  • Titan (Saturnus) — enige maan met een dichte atmosfeer; meren van vloeibaar methaan.
  • Europa (Jupiter) — ijslaag boven een waarschijnlijke vloeibare oceaan, kandidaat voor buitenaards leven.
  • Enceladus (Saturnus) — geisers van waterdamp.
  • Onze Maan — relatief groot t.o.v. de aarde; stabiliseert onze rotatie-as.

Kunstmatige satellieten

Naast natuurlijke manen zijn er duizenden kunstmatige satellieten in een baan om de aarde — voor communicatie, GPS, weersobservatie en wetenschap. Het ISS is een bemande satelliet die elke 90 minuten een rondje om de aarde maakt.

Verwante begrippen

Verder lezen