Verbrandingsreactie
Een stof reageert met zuurstof onder warmteproductie. Voor koolwaterstoffen: CxHy + O₂ → CO₂ + H₂O. Voorbeeld: methaan in een gasfornuis (CH₄ + 2 O₂ → CO₂ + 2 H₂O). Een onvolledige verbranding levert giftig koolstofmonoxide (CO).
Synthese (combinatie)
Twee of meer stoffen vormen één nieuw product. Voorbeeld: 2 H₂ + O₂ → 2 H₂O. Bij synthese wordt vaak energie afgegeven (exotherm).
Ontleding
Eén stof valt uiteen in meerdere producten. Vaak onder invloed van warmte, licht of elektriciteit. Voorbeeld: 2 H₂O₂ → 2 H₂O + O₂ (waterstofperoxide ontleedt langzaam tot water en zuurstof).
Zuur-base reactie
Een zuur (H⁺-donor) reageert met een base (H⁺-acceptor). Bij volledige neutralisatie ontstaat een zout en water. Voorbeeld: HCl + NaOH → NaCl + H₂O. De pH gaat van extremen naar 7.
Redoxreactie
Bij een redoxreactie worden elektronen overgedragen. De stof die elektronen verliest, wordt geoxideerd; de stof die ze opneemt, wordt gereduceerd. Voorbeelden:
- IJzer roesten: 4 Fe + 3 O₂ → 2 Fe₂O₃.
- Batterijen: chemische redoxreacties leveren stroom.
- Verbranding is óók redox: koolstof oxideert, zuurstof reduceert.
Overzicht
| Type | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Verbranding | brandstof + O₂ → CO₂ + H₂O | CH₄ + 2 O₂ → CO₂ + 2 H₂O |
| Synthese | A + B → AB | 2 H₂ + O₂ → 2 H₂O |
| Ontleding | AB → A + B | 2 H₂O₂ → 2 H₂O + O₂ |
| Zuur-base | HA + BOH → BA + H₂O | HCl + NaOH → NaCl + H₂O |
| Redox | elektronoverdracht | 4 Fe + 3 O₂ → 2 Fe₂O₃ |