| Symbool | Re |
|---|---|
| Atoomnummer | 75 |
| Atoommassa | 186,21 u |
| Categorie | Overgangsmetaal |
| Groep | 7 |
| Periode | 6 |
| Blok | d-blok |
| Fase bij 20 °C | vast |
| Smeltpunt | 3186 °C |
| Kookpunt | 5596 °C |
| Dichtheid | 21,02 g/cm³ |
| Elektronenconfiguratie | [Xe] 4f14 5d5 6s2 |
| Elektronen per schil | 2, 8, 18, 32, 13, 2 |
| Elektronegativiteit (Pauling) | 1,9 |
| Oxidatiegetallen | +4, +7 |
| Ontdekt | 1925 door Walter Noddack, Ida Tacke en Otto Berg |
| Engelse naam | Rhenium |
Eigenschappen van renium
Renium is een zilverwit, zeer dicht metaal met een smeltpunt van 3186 °C. Anders dan wolfraam blijft het ook bij lage temperatuur taai en goed te vervormen, en het behoudt zijn sterkte bij extreme hitte. Aan de lucht is het bij kamertemperatuur stabiel; bij verhitting ontstaat het vluchtige reniumheptoxide (Re2O7). Renium kent een opvallend breed scala aan oxidatiegetallen, van −1 tot +7, met +4 en +7 als de belangrijkste. Perrenaten, met het ion ReO4−, lijken op permanganaat maar zijn veel minder sterke oxidatoren. In 1925 werd renium als laatste stabiele element ontdekt; alle elementen die daarna werden gevonden, zijn radioactief. Natuurlijk renium bestaat uit renium-185 en renium-187. Die laatste is licht radioactief met een halfwaardetijd van ongeveer 41 miljard jaar en vervalt tot osmium-187, wat geologen gebruiken om ertsen te dateren.
Naam. Renium is vernoemd naar de Rijn (Latijn: Rhenus), de rivier die door het thuisland van de Duitse ontdekkers stroomt.
Atoombouw en plaats in het periodiek systeem
Renium staat in periode 6 en groep 7 van het periodiek systeem, in het d-blok.
Een neutraal atoom heeft 75 protonen in de kern en 75 elektronen, verdeeld over 6 schillen: 2, 8, 18, 32, 13, 2. Het periodenummer (6) is gelijk aan het aantal schillen.
Buren in het systeem: links/ervoor: Wolfraam (W, 74); rechts/erna: Osmium (Os, 76); erboven in dezelfde groep: Technetium (Tc); eronder in dezelfde groep: Bohrium (Bh).
Andere elementen in groep 7: Mangaan, Technetium, Bohrium.
Voorkomen
Met ongeveer 1 microgram per kilogram is renium een van de zeldzaamste elementen in de aardkorst. Er bestaan nauwelijks reniummineralen; het zit als spoorelement in molybdeniet (molybdeensulfide) uit koperertsen. Bij het roosten van dat erts ontstaat vluchtig reniumoxide, dat uit de rookgassen wordt opgevangen. Chili is de grootste producent, gevolgd door de Verenigde Staten, Polen en Kazachstan. De wereldproductie bedraagt slechts enkele tientallen tonnen per jaar. Een deel van het renium wordt teruggewonnen uit versleten katalysatoren en turbineonderdelen.
Toepassingen
- Nikkel-superlegeringen met 3 tot 6 procent renium vormen de turbinebladen in straalmotoren en gasturbines, waar temperaturen van boven de 1000 °C heersen.
- Platina-reniumkatalysatoren worden in raffinaderijen gebruikt om laagwaardige benzine om te zetten in benzine met een hoog octaangetal.
- Wolfraam-reniumdraden dienen als thermokoppels voor het meten van temperaturen tot ruim 2000 °C.
- Renium-188 en renium-186 worden onderzocht en gebruikt voor radiotherapie, bijvoorbeeld bij huidkanker en botpijn.
Veelgestelde vragen
Waarom is renium zo duur?
Renium is een van de zeldzaamste elementen op aarde en wordt alleen als bijproduct van molybdeen- en kopermijnbouw gewonnen. De wereldproductie is hooguit enkele tientallen tonnen per jaar, terwijl de luchtvaartindustrie veel vraagt voor superlegeringen. Die combinatie maakt renium een van de duurste metalen.
Wat was het laatste stabiele element dat werd ontdekt?
Dat is renium. In 1925 vonden Walter Noddack, Ida Tacke en Otto Berg het element met röntgenspectroscopie in het mineraal gadoliniet en in platina-ertsen. Alle elementen die daarna werden ontdekt, zoals technetium, promethium en de superzware elementen, hebben uitsluitend radioactieve isotopen.